Wkrótce miną dwa miesiące od momentu wejścia w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (z małymi wyjątkami). Co dzieje się w tej materii dziś? Przygotowaliśmy małe podsumowanie tego, jak zmienił się obraz polskiej ochrony ludności od 1 stycznia.
Akty wykonawcze
Ustawa jest aktem prawnym, który zawiera normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Ustawa pokazuje pewien kierunek w którym należy pójść, ale to dopiero akty wykonawcze do ustawy są prawdziwą, szczegółową mapą tego, w którą konkretnie uliczkę mamy wjechać (jeśli możemy posłużyć się w tej chwili takim drogowym porównaniem). Aktualnie opublikowano trzy akty wykonawcze do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Są to:
- zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2024 r. w sprawie organizacji i trybu pracy Rządowego Zespołu Ochrony Ludności, określające dokładnie to, co wskazuje jego nazwa. Sam Zespół to z kolei działające przy Radzie Ministrów ciało opiniodawczo-doradcze, właściwe w sprawach ochrony ludności i obrony cywilnej. Do zadań Zespołu należy doradzanie Radzie Ministrów w zakresie planowania i wdrażania rozwiązań organizacyjnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, współpraca z Rządowym Zespołem Zarządzania Kryzysowego (art. 8 i 9 ustawy o zarządzaniu kryzysowym) oraz wykonywanie innych zadań przewidzianych w ustawie.
- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 2025 r. w sprawie szczegółowej zawartości Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Program, który opracowuje się na okres 4 lat i aktualizuje co 2 lata, określa sposób finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej
- rozporządzenie ministra Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia. To rozporządzenie jest wykonaniem art. 51 ustawy. I to od szkoleń właśnie rozpoczęto na dobre wdrażanie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej w Polsce.
Szkolenia
Pieczą nad procesem szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej sprawuje w naszym kraju, zgodnie z nowymi przepisami, Akademia Pożarnicza. Pisząc pieczę mamy na myśli weryfikowanie spełnienia wymagań, jakie na osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, narzucają przepisy, aby mogły one tymi szkoleniami się zająć. Sama Akademia zaś przeszkoli ministrów, sekretarzy stanu i podsekretarzy stanu, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów, marszałków województw i starostów. Pierwsza tura tych szkoleń zakończyła się 13 lutego, 17 lutego rozpoczęły się z kolei dwie kolejne tury.
Szkolenia dla wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, zorganizują wojewodowie i zrobią to za pomocą zweryfikowanych przez Akademię podmiotów. Podobnie z pracownikami urzędów administracji publicznej oraz członkami i pracownikami podmiotów ochrony ludności oraz organów jednostek pomocniczych (dla nich szkolenie zorganizuje kierownik urzędu lub podmiot ochrony ludności), którzy również będą musieli przejść i przechodzić szkolenia aktualizacyjne w przyszłości.
Kolejne projekty rozporządzeń
Oprócz aktów wykonawczych już obowiązujących kilkanaście kolejnych jest również na różnym etapie projektowania. W Rządowym Centrum Legislacji znajdują się obecnie projekty rozporządzeń oznaczone hasłem „obrona cywilna”. Są to, między innymi, projekt rozporządzenia w sprawie rodzajów alarmów, sposobu ogłaszania i odwołania alarmu, rodzajów komunikatów ostrzegawczych, sposobu ogłoszenia i odwołania komunikatu oraz trybu przekazywania alarmów i komunikatów, projekt rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu realizacji działań w zakresie ewakuacji ludności oraz zabezpieczenia mienia, czy projekt rozporządzenia w sprawie sposobu utrzymywania zasobów ochrony ludności przez obowiązane organy ochrony ludności, albo projekt rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania naboru ochotniczego do służby w obronie cywilnej.
Samorządy
Póki co, samorządy czekają. Starostowie czy prezydenci miast na prawach powiatu albo już dostali, albo czekają, na zaproszenia na Wyższe Kursy Ochrony Ludności do Akademii Pożarniczej, a komórki zarządzania kryzysowego i ochrony ludności urzędów różnych szczebli przygotowują się na to, co nadejdzie. Co bardziej niecierpliwi rozpoczęli już procesy porządkowania magazynów, czy liczenia budowli ochronnych. O każdym z kolejnych etapów wdrażania przeczytacie na naszym profilu zarządzanie kryzysowe na Facebooku.